بیوتکنولوژی (زیست فناوری) چیست؟

گستردگی و تنوع کاربردهای بیوتکنولوژی، تعریف و توصیف آنرا کمی مشکل و متنوع ساخته است. برخی آن را مترادف میکروبیولوژی صنعتی و استفاده از میکروارگانیسم ها می‌دانند و برخی آنرا معادل مهندسی ژنتیک تعریف می‌کنند. اما به طور کلی می توان تعریف زیر را برای بیوتکنولوژی ارائه داد. کاربرد روشهای علمی و فنی در تبدیل بعضی مواد به کمک عوامل بیولوژیک (میکروارگانیسمها، یاخته‌های گیاهی و جانوری و آنزیمها و… ) برای تولید کالا و خدمات در کشاورزی، صنایع غذایی، دارویی، پزشکی و سایر صنایع. هر چند که با گذشت زمان دانشمندان به مفاهیم مشترکی در مورد تعریف بیوتکنولوژی نزدیک شده اند اما هر متخصص و دانشمندی تعریف جداگانه ای از بیوتکنولوژی ارائه می‌دهد. علت این حقیقت را باید در ماهیت بیوتکنولوژی یافت.گستردگی کاربرد بیوتکنولوژی در قرن بیست و یکم به حدی است که اقتصاد، بهداشت، درمان، محیط زیست، آموزش، کشاورزی، صنعت، تغذیه و سایر جنبه‌های زندگی بشر را تحت تاثیر شگرف خود قرار خواهد داد. به همین دلیل اندیشمندان جهان قرن بیست و یکم را قرن بیوتکنولوژی نامگذاری کرده اند.

 در جهانی که با رشد انفجاری جمعیت روبروست ، علمی همچون بیوتکنولوژی است که می‌تواند نقش اثرگذاری در تامین غذای نسل حاضر و آینده کشورها داشته باشد. اگر خواهان وجود یک امنیت غذایی سالم، ارزان و کافی باشیم و نگران خرابی منابع غذایی از طریق خشکسالی، سیل، سرمای زودرس، بیماریها و غیره هستیم و همچنین اگر خواستار همگامی بخش کشاورزی با رشد جمعیت کنونی هستیم درحالی که اغلب زمین‌های کشاورزی و تقریبا همه آبهای مورد مصرف کشاورزی در حال استفاده می‌باشند، بیوتکنولوژی به کمک ما می‌آید. چرا که بیوتکنولوژیست‌ها می‌گویند که با این علم می‌توان راهکارهایی را برای نگهداری منابع غذایی، حذف آلودگیهای زیست محیطی، افزایش و بهبود تولیدات کشاورزی، کاهش وابستگی به مواد شیمیایی کشاورزی، ارایه بهترین روند تولید مواد غذایی، کاهش هزینه‌ها، تولید مواد غذایی سالم، بهداشتی، کافی و ارزان و با کیفیت تغذیه‌ای بالا تامین کرد.

 

کلمه بیوتکنولوژی  (Biotechnology) از دو کلمه bio به معنی ارگانیسم و بافت های زنده وtechnology به معنای یک روش علمی به منظور دستیابی به یک هدف علمی شکل گرفته است. بیوتکنولوژی به طور کلی به مجموعه‌ای از فناوریها اطلاق می‌شود که ارگانیسم های زنده یا بیولوژیکی گیاه، حیوان، میکروارگانیسم یا ترکیبات مخصوص مشتق شده از این ارگانیسم ها را به منظور تولید کالاها و خدمات صنعتی بکار می‌گیرد.

دولت آمریکا بیوتکنولوژی را استفاده از هرگونه تکنیتکی که از ارگانیسم های زنده و یا بخشی از آنها برای

۱ تولید و یا اصلاح محصولات

۲ بهبود گیاهان و حیوانات

۳ رشد میکروارگانیسم ها برای استفاده های ویژه

تعریف می کند.

دولت کانادا تعریفی دیگری از بیوتکنولوژی دارد یکی از تعاریف آن این است ” بیوتکنولوژی استفاده از فرآیند بیولوژیکی جهت فراهم آوری محصولات و خدمات است.”

اتحادیه اروپا بیوتکنولوژی را اینگونه تعریف می کند: ترکیبی از بیوشیمی،میکروبیولوژی و علوم مهندسی جهت دستیابی به کاربرد صنعتی میکروارگانیسم ها ،سلولهای بافت کشت داده شده و موارد مرتبط به آن است.

با توجه به پیچیدگی علم بیوتکنولوژی هنوز تعاریف مختلف دیگری برای آن درنظر گرفته می شود. با این وجود همه ما بایستی بدانیم بیوتکنولوژی چیست و چه فوایدی برای زندگی بشر و کره زمین دارد .